Iran Caves

ورود به سایت غارهای ایران

دانلود یک گزارش مفید در زمینه ترشیری در زاگرس

بنا به درخواست یکی از کاربران محترم وبلاگ

General stratigraphy of the Zagros Fold and Thrust Belt from northwest to southeast

The Zagros Mountains of Western and Southwestern Iran are a spectacular example of a young Tertiary orogenic event and of earlier obduction/subduction processes. These mountains have been formed as a result of the collision between the Arabian and Eurasian plates, and resulting orogenic uplift. This collision created numerous folds and thrusts which are now represented as large, linear anticlines. These features are important in the study of both orogenic events and petroleum aspects.

دانلود مقاله

مباني نمودارگيري (Principles of Well Logging)

سيستم‌هاي مقاومت متمركز شامل نمودارهاي لترولاگ (laterolog) و نمودارهاي القايي (induction log) است. در نمودارهاي لترولاگ جريان به صورت يك صفحه با ضخامت كم و در نمودارهاي القائي به صورت حلقه ايجاد مي‌گردد. سيستم‌هاي مقاومت متمركز براي اندازه‌گيري مقاومت لايه‌هاي نازك يا سنگ‌هاي با مقاومت بالا در چاه‌هاي حاوي سيالات با رسانايي بالا ( با گل شور حفاري) طراحي شده‌اند. بنابراين تأثير ستون گل و سازندهاي بالا و پايين اين صفحه (صفحه جريان) به حداقل مي‌رسد و يا حتي كاملاً از بين مي‌رود.

دولوميت

يکي از کاني هاي رايج سازنده سنگهاي رسوبي با ساختار شيميايي متشکل از کربنات کلسيم و منيزيم CaMg (CO3) 2 مي باشد که در سيستم رومبوئدريک متبلور شده و در سه جهت رخ کامل دارند . اکثر دولوميت ها به رنگ هاي خاکستري مايل به کرم و سفيد مايل به خاکستري يافت مي شوند ولي برخي به رنگ هاي چون سفيد ، زرد ، سبز و سياه هم ديده مي شوند .
وزن مخصوص اين ماده معدني حدود 6/2 گرم بر سانتيمترمکعب ، سختي آن 4-5/3 و داراي جلاي شيشه اي يا مرواريدي است.

مقاله ای در زمینه پلاتفرم کربناته در طی زمان کرتاسه در خلیج فارس...

Carbonate Platform Models of Arabian Cretaceous Reservoirs

دانلود مقاله

مباني نمودارگيري (Principles of Well Logging)

در طي حفاري گرفتن مغزه از سنگ‌هاي موردنظر معمولاً وقت‌گير و مستلزم مخارج زيادي است. خرده‌هاي سنگي به دست آمده از حفاري نيز به دليل كوچك‌بودن، مخلوط بودن با هم و شستگي به وسيله سيال حفاري، اغلب در تفسير مورد اطمينان نيستند. به اين دليل اطلاعات كمي از خواص فيزيكي اوليه سازندهايي كه از آن مشتق شده‌اند، در اختيار قرار مي‌دهند. نمودارهاي ژئوفيزيكي كمك بزرگي براي حل اين مشكل و كسب اطلاعات بيشتر از فواصل حفاري شده مي‌باشد. از اهداف مهم نمودارگيري (Well Logging) تهيه يك سري اطلاعات درجا از مخزن است. پارامترهاي مهم قابل دستيابي از اطلاعات نمودار عبارتند از: تخلخل، نسبت اشباع‌ آب و نفت، ضخامت زون توليد (net pay thickness)، ليتولوژي و تراوايي.ابزار نمودارگيري، سوند (sonde) ناميده مي‌شود كه در واقع، محفظه استوانه‌اي فلزي است كه توسط يك كابل غلاف‌دار به درون چاه فرستاده مي‌شود.

سی امین گردهمایی علوم زمین در تاريخ هاى 1 تا  3 اسفند ماه 1390

سى‌امين گردهمايى علوم زمين در اسفند ماه با حضور دانشمندان، فرهيختگان و دانشجويان علوم زمين برگزار خواهد شد. همزمانى برگزارى سى‌امين گردهمايى با پنجامين سالگرد بينانگذارى سازمان زمين‌شناسى و اکتشافات معدنى کشور ، گردهمايى سى‌امين به شکل ويژه‌اى برگزار خواهد شد. دکتر جليل قلمقاش دبير علمى سى امين گردهمايى علوم زمين با اعلام اين مطلب يادآور شد افزون بر برگزارى متمرکز برنامه هاى ويژه علمى و تخصصى گردهمايى در روزهاى اول تا سوم اسفند ماه، بيش از 20 همايش تخصصى و فوق‌تخصصى زمين‌شناسى در شش ماه آينده خبر داد. گردهمايى سال جارى در سه بخش سخنرانى‌هاى ويژه، سخنرانى هاى تخصصى و پوستر برگزار خواد شد. قلمقاش افزود در گردهمايى سال جارى شيوه ارائه نتايج تحقيقات (سخنرانى-پوستر) توسط ارائه دهندگان ارائه خواهد شد.

منابع نامعمول استخراج گاز

شن های گاز دار- گاز سنگواره ها-متان از بسترهای زغال سنگی

ميزان ذخاير گاز در آمريكاي شمالي آن قدر هست كه تا سال ها بتوان از آن استفاده كرد. اما همه منابع اين گازها داراي فشار جريان كم و تراوايي ناچيز و نامعمول است. در سال 1998ميانگين بهاي گاز سرچاهي در ايالات متحده به 96/1 دلار در هر ميليون فوت مكعب رسيد، اما از آن هنگام تاكنون مدت زيادي گذشته است و ديگر كسي به گاز دو دلاري نمي انديشد. در پانزده سال آينده، كمترين قيمتي كه اين صنعت براي مصرف پيش بيني مي كند سه دلار در هر ميليون فوت مكعب است. اين قيمت ممكن است به شش دلار نيز برسد.در پاسخ به اين پرسش كه آيا صنعت گاز توان مقابله با رشد تقاضا را خواهد داشت؟ مي توان گفت كه تنها در سايه تلاشي پايدار و توانمند، آمريكاي شمالي مي تواند ذخاير گاز قابل قبولي بيابد. سناريوي بالا به هر عقل سليمي خطور مي كند. تنها هشدارهايي كه بايد در نظر داشته باشيم اين است كه قاعده بازار، برنياوردن انتظارهاي همگاني است.

فشارهای تحت الارضی چاه و کنترل آن ها

((قسمت دوم))

چاههاي نفت در طبقات رسوبي پوسته زمين حفاري مي‌شوند و از طرف اين طبقات فشار بر چاه اعمال مي‌شود.

...طراحي لوله‌هاي جداري
يكي از روشهاي مقابله با فشارهاي تحت‌الارضي پوشاندن ديوارهاي چاه با لوله‌هاي جداري است. در طول عمليات حفاري راندن لوله‌هاي جداري بعلل ديگري نز لازم ميشود. استفاده از لوله‌هاي جداري بستگي به مشخصات، ويژگيها، عمق، منطقه و توليد پيش‌بيني شده چاه دارد. لوله جداري در حل خود با پمپ كردن دوغاب، سيمانكاري ميشود وظايف عمومي لوله جداري بقرار زير است:
   1- ايجاد مسيري ثابت با قطر مشخص و دقيق كه اجازه ميدهد از طريق آن عمليات بعدي حفاري، تكميل و بهره‌بردار چاه امكان يابد.

 - طبقات زمين پوشانده و از هم مجزا ميشوند و در نتيجه ارتباط بين آنها قطع ميشود و اجازه ميدهد از يك لايه مشخص توليد شود.

بررسي شکستگي ها و علت هرزروي گل با استفاده از ابزار FMI

خلاصه مطالب:
      FMI يک ابزار الکتريکي تصوير بردار از درون چاه است. اين ابزار مي تواند در گل حفاري رسانا رانده شود. شکستگي ها ساختارهاي صفحه اي هستند که در امتداد آنها هيچ جابجايي ظاهري ديده نمي شود. در تصاويرFMI، شکستگي ها به صورت ساختارهاي خطي ديده مي شوند که شيب آنها معمولاَ تندتر از شيب ساختاري است. شکستگي هاي باز در سازندهاي تميز به خاطر گل حفاري رسانا، در تصاوير FMI به صورت رسانا ظاهر مي شوند. شکستگي هاي بسته/ مينراليزه در صورت پر شدن با مواد دانسيته بالا مثل کلسيت و انيدريت، مقاوم ديده مي شوند. در این مطالعه شکستگي ها و علت هرزروي گل در یکی از چاه های عمودی میدان پارس جنوبی (اعماق 2896- 2836 متری) بررسی شد که مطابق با واحدهای k2 و k3 بود. داده های مورد استفاده،‏‏‏‏ اطلاعات ابزار FMI و لاگ های چاه بود. نتایج نشان می دهد که هرزروي گل در برخي زون ها ناشي از وجود شکستگي هاي طبيعي و حفاري بيشتر در آن بود.

« محيط‌هاي رسوبي كامبرين شرق ايران»

     
   بسياري از زمين شناسان رسوب‌هاي كامبرين ايران را نتيجه رسوب گذاري در محيط لاگون تا درياي كم عمق مي‌دانند (اشتوكلين و ستوده‌نيا 1977 و وسنيگ 1991 ). مطالعه‌هاي اخير در ناحيه وسيعي از كرمان – ساغند و شمال طبس نشان مي‌دهد. اين توالي كه نمونه بارز يك Stratigraphy Sequence با زير تقسيم‌هاي Systemtract وParasequence است در محيط‌هاي قاره‌اي- دريايي با فاسيس‌هاي گونه‌گون تشكيل گرديده است. نوع و ضخامت رسوب‌هاي غير دريايي كامبرين آغازين (حامدي و جنز 1994 ) و نتايج دياگرام‌هاي منشاء (Source) اين ماسه سنگ‌ها بيانگر تكتونيك كششي بر خلاف مدل پيشنهادي بوذري و ديگران (1373) در اين زمان است. رسوب‌هاي ضخيم قرمز رنگ، ريز تريلوبيت‌هاي كامبرين مناطق كرمان- ساغند را سري داهو ناميده‌اند (هوگريده و ديگران 1962). اشتوكلين و ستوده‌نيا (1977) سازند لالون را با اين سري و ديگر طبقه‌هاي قرمز رنگ با موقعيت چينه شناسي مشابه نه تنها در ايران بلكه در ساير كشورهاي هم‌جوار مقايسه و به علت وجود كرزينا در بخشي از آن دريايي دانسته است. سري داهو كه گروه داهو ناميده مي‌شود از سازند زاگون، ماسه سنگ محمد آباد، سازند لالون و ماسه سنگ خرم آباد تشكيل گرديده است. سازند زاگون حاصل ته نشست‌هاي درياچه‌اي (Playa lake) تا دشت سيلابي (Flood plain) است كه توسط رسوب‌هاي ضخيم رودخانه‌اي ماسه سنگ محمد آباد پوشيده مي‌شود. اين رسوب‌هاي قاره‌اي توسط توالي به نسبت كم ضخامت جذر و مدي تا دريايي كم عمق سازند لالون با فاسيس‌هاي پيش رونده پوشيده مي‌شود. رسوب‌هاي نزديك ساحل ماسه سنگ خرم ‌آباد آخرين سازند گروه داهو است كه توسط رسوب‌هاي دريايي سازند كوهبنان و رسوب‌هاي كم عمق دولوميت‌هاي استروماتوليت‌دار هتكن دنبال مي‌شود. ماسه سنگ محمد آباد نمونه كاملي از رسوب‌هاي مختلف آبرفتي با زير واحدهاي مخروط افكنه (Alluvial fan)، صفحه‌هاي سيلابي (Flood Sheet) و رودخانة ماسه‌اي (Sandy stream) است.

برگزاری دوره ویژه آموزش نرم افزار ژئولاگ

ویژه دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد زمین شناسی

با همکاری شرکت پترو تتیس کاوش

مبانی ارزیابی پتروفیزیک- تصحيح لاگهاي چاه - ارزيابي پتروفيزيكي داده هاي چاه - بررسي ويژگيهاي مخزني - زون بندي مخازن هيدروكربني-

متقاضیان محترم جهت دریافت سرفصل دوره با ایمیل info@tethysgeo.com تماس حاصل نمائید.

بررسي علل آبدهي مخزن آسماري در چاه هاي ميدان نفتي دورود

در اين پژوهش، با استفاده از داده هاي زمين شناسي، نتايج حاصل از ارزيابي پتروفيزيکي و اطلاعات توليد مخزن آسماري، به بررسي علل آبده شدن مخزن آسماري در چاههاي ميدان نفتي دورود پرداخته شده است و با توجه به ماهيت آبدهي، به ارائه راهکارهاي مناسب جهت کنترل آبدهي و صيانت از مخزن مبادرت گرديده است.
   بر اساس اين مطالعه، علت اصلي آبدهي مخزن آسماري در چاههاي ميدان دورود، پديده مخروطي شدن (Water Coning) شناخته شد. بالا بودن نفوذپذيري عمودي سازند مخزني و بالا بودن افت فشار در نزديكي چاه عوامل اصلي وقوع پديده مخروطي شدن هستند.
   كاهش اندازه كاهنده سرچاهي بعنوان اولين گام براي جلوگيري پديده مخروطي شدن، و استفاده از روشهاي تكميل دوگانه چاه و تزريق ژل بعنوان دو شيوه کنترل کننده مکمل پيشنهاد گرديد.

اولین همايش تخصصى ماگماتيسم ايران "پلوتونيسم پهنه سنندج- سيرجان"

برگرفتن مقاله

استفاده از لیزر درحفاری منابع هیدروکربوری

دانلود مقاله

ویژگیهای سنگ مخزن و تقسیم بندی آنها

سنگ مخزن
   هرسنگي كه داراي خلل متصل به هم باشد مي‌توان آن را سنگ مخزن محسوب كرد. سنگهاي مخزن به طور عمده مشتمل برسنگهاي رسوبي دگرگوني نشده مانند سنگ آهك، دولوميت و ماسه‌سنگ مي‌باشد. شيل، اسليت، و سنگهاي آذرين در شرايط بسيار نادر به صورت سنگ مخزن عمل كرده‌اند. سنگ مخزن ممكن است محدود به مخزن باشد و يا اينكه به مراتب فراتر از مخزن توسعه يابد.
  

تقسيم‌بندي سنگهاي مخزني
   از آنجايي كه اغلب سنگهاي مخزن از نوع رسوبي بوده و به اين دليل تقسيم‌بندي‌هاي توصيفي و ژنتيكي سنگهاي رسوبي در مورد سنگهاي مخزن نيز به كار برده مي‌شود. به لحاظ اين كه خصوصيات، مشخصات، تقسيم‌بندي و نامگذاري سنگهاي رسوبي در سنگ‌شناسي رسوبي مفصلاً بحث مي‌شود. به اين دليل از توضيح مجدد خودداري مي‌شود. فقط جهت يادآوري اضافه مي‌شود كه سنگهاي مخزن مفيد بايستي داراي خلل به هم پيوسته بوده تا ذخيره ورودي را بتواند در خود نگهداري كند. به اين دليل سنگ مخزن از نوع ماسه‌سنگي لازم است مچور تا كاملاً‌ مچور بوده، مشروط براينكه، پديده سيمان‌شدگي به طور كامل عمل نكرده باشد. به طور طبيعي ماسه‌سنگهاي گري‌واكي و يا ليتارنيت از جمله سنگهاي مخزن مفيد محسوب نمي‌شوند.
   خلل و معابر سنگهاي آهكي يا مؤثر از محيط رسوبي بوده و يا اينكه ناشي از تحولات ثانويه به خصوص انحلال و شكستگي مي‌باشد. به اين دليل سنگهاي آهكي دانه‌اي (گرينستون و پكستون و يا ماداستون) و يا اسپاريتها (اواوسپارايت و بيوسپارايت) كه بالاخص در محيط بين موجي (پرانرژي) و در ناحيه مرجاني و تپه‌هاي دريايي تشكيل شده‌اند، از جمله سنگهاي مخزن بسيار مفيد محسوب مي‌شود. در ضمن سنگهاي آهكي دانه‌ريز كه بعد از آن شكسته شده‌اند همانند سازند آسماري نيز مكاني بسيار مناسب جهت تجمع و ذخيره‌سازي هيدروكربور محسوب مي‌شود.

^{برای توضیحات بیشتر به ادامه مطلب مراجعه فرمایید...}

تخلخل در مخازن هیدروکربنی 

تعريف و طبقه‌بندي:
   تخلخل از جمله خصوصيات مهم نفت‌گير محسوب مي‌شود. زيرا خلل، شكستگي‌ها و معابر سنگ عامل مؤثر در ذخيره‌سازي مخزن مي‌باشد. فضاي حفره‌ها غالباً‌ توسط آب اوليه پر شده است. اين فضاها در مخازن نفت علاوه برآب اوليه حاوي نفت و گاز مي‌باشد. تخلخل به صورت نسبت فضاهاي خالي سنگ به حجم كل سنگ توصيف مي‌شود.
   تخلخل غالباً بصورت حرف يوناني في نشان داده مي‌شود. تخلخل مؤثر به مجموعه منافذ به هم مرتبط گفته مي‌شود. تخلخل غير مؤثر به مجموعه خلل غيرمرتبط گفته مي‌شود. ارتباط خلل به يكديگر ممكن است از يك معبر يا چند معبر برقرار شود.
انتقال نفت و گاز از معابر خلل به هم مرتبط صورت مي‌گيرد. نسبت تخلخل كل به تخلخل مؤثر از نظر زمين‌شناسي نفت حائز اهميت ويژه‌اي است، زيرا كه به طور مستقيم به تراوايي سنگ مربوط مي‌شود.
   اندازه، شكل و قطر خلل و مقدار پيچاپيچي معابر ارتباطي منافد اثر مهمي برتوليد مخزن دارد. تجزيه و تحليل شكل خلل و نحوة تداوم معابر ارتباطي دشوار به نظر مي‌رسد. براي مثال منافذ آغشته به محلول ممكن است توسط املاح محلول پركننده را سبب شده و متعاقباً بخشي از سيمان دوباره حل شده باشد. دو نوع تخلخل با توجه به زمان تشكيل آن قابل تشخيص مي‌باشد.

ارزیابی اختصاصات مخزنی و لیتولوژی سازند آسماری

Evaluation of reservoir characteristics and lithology of Asmari formation

ارزیابی اختصاصات مخزنی شامل مطالعه پارامترهای پتروفیزیکی نظیر تخلخل، نفوذپذیری و اشباع سیالات؛ تغییرات لیتولوژیکی نسبت به عمق و اختصاصات هیدروکربنی از جمله ضخامت مفید، غیرمفید و ستون مفید هیدروکربوری است. سنگهای کربناته همراه با ماسه سنگها، سنگهای مخزنی نفت و گاز عمده ای را در دنیا تشکیل می دهند. مخزن آسماری میدان نفتی منصوری از جمله مخازن کربناته ترشیری ایران است که در ۴۰ کیلومتری جنوب اهواز قرار دارد. این مخزن به ۸ زون تقسیم شده که هر زون دارای لیتولوژی و اختصاصات پتروفیزیکی مربوط به خود است. با توجه به اینکه در مخزن آسماری میدان منصوری هر سه لیتولوژی عمده مخازن (ماسه سنگ، سنگ آهک و دولومیت) وجود دارد، مطالعه لیتولوژی و تاثیر آنها بر پارامترهای پتروفیزیکی مخازن از اهمیت زیادی برخوردار است. بررسی مقاطع نازک و نمودارهای چاه پیمایی حاکی از آن است که زون یک عمدتا کربناته (آهکی و دولومیتی)، زونهای ۲، ۳،۴ و ۵ عمدتا ماسه سنگی (بخش ماسه سنگی اهواز)، زون ۶ مخلوطی از سنگ آهک، دولومیت، ماسه و شیل و زونهای ۷ و ۸ آهکی و شیلی است. بر اساس ارزیابی های به عمل آمده زون ۲ با بیش از ۸۰ درصد ماسه بیشترین ستون مفید هیدروکربنی، ضخامت خالص و نسبت ضخامت خالص به کل را دارا بوده و نظر به اشباع آب کم آن (حدود ۲۰ درصد برای زون های مفید)، بهترین کیفیت مخزنی را در بین زون های دیگر دارا می باشد. پس از آن زون های ۳ و ۱ از کیفیت مخزنی مناسب تری برخوردارند. از آنجایی که زونهای ۴ تا ۸ زیر سطح تماس آب و نفت قرار دارند، زون تولیدی نبوده و از کیفیت مخزنی پایینی برخوردارند. زون ۲ بهترین لایه تولیدی نفت از نظر پارامترهای پتروفیزیکی به شمار می رود.

بازسازي محيط رسوبي سازند آسماري در ميدان نفتي پارسي با نگرشي بر شرايط تشکيل انيدريت در مرز آسماري و پابده

حسنوند، اکبر - ارائه شده در ۲۴گردهمایی علوم زمین

سازند آسماری با سن الیگومیوسن يکی از مهمترین سنگهای مخزن ميدان نفتی پارسی در فروافتادگی دزفول شمالی در جنوب غربی ايران می باشد. این سازند بطور همشیب روی رسوبات عمیق سازند پابده قرار داشته و در بالا نیز به طور همشیب توسط رسوبات تبخیری سازند گچساران پوشیده شده است. سازند آسماری در این میدان اساساً از سنگ های کربناته ( آهک و دولومیت) و میان لایه‌های نازکی از شیل به همراه انیدریت قاعده ای (با ضخامت تقریبی 10 متر) تشکیل شده است. با توجه به کم عمق شدن تدریجی و رخساره های همراه می توان گفت که انیدریت قاعده ای در شرایط دیاژنتیک اولیه (Early Diagenetic) و در زمان پایین رفتن سطح آب دریا و خروج از آب و در اقلیم گرم و خشک در یک سکانس کم عمق شونده بسمت بالا و در محیط سوپراتایدال بوجود آمده است.
   تطابق میکروفاسیس­های مورد نظر با مدل رسوبی پیشنهاد شده برای محیط رمپ کربناته توسط باکستون و پدلی(Buxton & Pedley,1989) و وجود ریف کومه ای (Patch Reef) نشان می دهد که سازند آسماری در این میدان بصورت شلف بدون حاشیه و یک رمپ کربناته می باشد. گسترش بقاياي موجودات ريف‌ساز به صورت ریف کومه ای یا ریف محلی دیده می شود و وجود سد یا شول(Shoal) باعث ایجاد لاگون در پشت آنها شده است.

روش هاي ازدياد برداشت از مخازن نفتي 

تقسیم بندی سنگهای کربناته

Key to the Identification of Carbonate Rocks

دانلود فایل PDFشناسایی سنگهای کربناته

مخازن نفت ایران یکی از پیچیده‌ترین و مشکل‌سازترین مخازن دنیا به شمار می‌روند. در برداشت نفت از این مخازن باید نهایت دقت و صیانت به کار گرفته شود چرا که براثر وارد آمدن فشار بیش از حد روی مخزن به منظور تولید بیشتر نفت‌، مخزن اصطلاحاً قهر کرده و نفت درونش مهاجرت کرده و ضربه بزرگی به ثروت بالقوه کشور وارد می‌کند.