Iran Caves

ورود به سایت غارهای ایران

ششمين همايش انجمن ديرينه شناسي ايران

فشارهای تحت الارضی چاه و کنترل آن ها

چاههاي نفت در طبقات رسوبي پوسته زمين حفاري مي‌شوند و از طرف اين طبقات فشار بر چاه اعمال مي‌شود.

- فشار پوشند
در اثر وزن تودة سنگهاي رسوبي و سيالات موجود در فضاي تخلخلي آنها، در هر عمقي فشاري بر ديواره‌هاي چاه وارد مي‌شود كه فشار پوشند ناميده مي‌شود. چگالي سنگهاي رسوبي معمولاً 5/2 و فضاي تخلخل آنها در حدود 10 درصد فرض مي‌شود بنابراين چگالي متوسط سنگهاي رسوبي 35/2 و شيب فشار پوشند در حدود 1 پام بر فوت پذيرفته مي‌شود.

- فشار سازند
فشار سازند عبارت است: از فشار سيال محتوي در فضاي تخلخل سنگهاي رسوبي.
سيال همراه لايه‌هاي رسوبي در اثر فشار پوشند متراكم و فشرده مي‌شود. خواص سنگهاي رسوبي بوسيله چگونگي عمل تراكم و فشردگي آنها مشخص مي‌شود. تراكم و فشردگي سنگهاي رسوبي بدو حالت عادي و غيرعادي در طبيعت انجام مي‌گيرد كه منجر به ايجاد فشار سازند عادي و غيرعادي مي‌گردد.

بررسي نهشته هاي طوفاني (Strom deposits) بخش زيرين سازنداليكا

خلاصه مطالب:

     سازند اليكا در بخشهاي وسيعي از ناحيه البرز رخنمون دارد. بخش زيرين اين سازند با سن ترياس پيشين در يك پلانفرم كربناته نوع رمپ و در شرايط طوفاني (strom dominated) نهشته شده است. رخساره هاي طوفاني (tempestites) بر اساس موقعيت آنها نسبت به خط ساحلي به كمربندهاي مختلف تقسيم شده است. ضخامت لايه هاي طوفاني از لامينه هاي چند ميلي متري مربوط به بخشهاي انتهائي (distal) تا لايه هاي ضخيم نزديك به ساحل (proximal) متغير است. بر اساس شواهد موجود رخساره هاي طوفائي بخش زيرين سازند اليكا از نوع طوفانهاي مناطق حاره اي (Tropical) بوده است.

بررسي مشخصات سنگ شناسي و محيط رسوبگذاري سازند زيوه ، دشت مغان

سال نو بر همه دوستان مبارک

سالی سرشار از شادی و سلامتی برای همه عزیزان و دوستداران علم زمین شناسی از خدای مهربان خواستاریم.

جغرافياي ديرينه منطقه خليج فارس در دوره هاي مختلف زمين شناسي

دوره پرمين- بطوريكه از نقشه هم ضخامت دوره پرمين ديده ميشود ضخامت طبقات دولوميتي و آهكي پرمين بنام سازند دالان (خوف در عربستان) بين 1000 تا 2000 پا متغير است و بيشترين ضخامت در تنگه هرمز و ناحيه قشم ميباشد. و حدود قطر و بحرين بين 1000 تا 1500 پا است و تغييرات ضخامت پرمين بعلت رسوبات كم عمق پلاتفوري خيلي كم است و سازند دالان در دوره پرمين در درياي كم عمق بصورت سنگ آهكي دولوميتي رسوب نموده است.
   دوره ترياس- در نواحي قشم و شمال بندرعباس پايين رفتگي ادامه داشته و حداكثر ضخامت رسوبات ترياس در شمال بندرعباس ديده ميشود و در ناحيه قطر بطرف شمال و ناحيه شيراز- ضخامت كمتري از ترياس وجود دارد حركات قاره اي و حركات نمكي از ترياس شروع شده است.

تعيين مينرالوژي اوليه و تفکيک ژئوشيميائي رخساره هاي زيستي در نهشته هاي کربناته سازند سروک - ايلام در کوه گيسکان (ناحيه بوشهر)

در اين تحقيق نهشته هاي کربناته سازند سروک- ايلام به سن کرتاسه مياني، در مقطع سطحي کوه گيسکان، واقع در استان بوشهر با ضخامت 468 متر مورد مطالعه قرار گرفته است.
   مطالعات پتروگرافي بهمراه مطالعات ژئوشيميائی عناصر فرعي و ايزوتوپهاي پايدار اکسيژن و کربن در آهکهاي سروک – ايلام بيانگر مينرالوژي اوليه آراگونيتي براي اين نهشته ها مي باشد. همچنين ترسيم مقادير عنصري هريک از واحدهاي کربناتي (زونهاي زيستي) نهشته هاي سروک – ايلام منجر به تفکيک زونهاي زيستي موجود در سازند سروک (زونهاي 21، 22، 26 و 29) و در قاعده سازند ايلام (زون شمارة 30) در محدوده های کاملا" مجزائی بر روی اين نمودارها گرديده است که در نتيجه آن محل کنتاکت اين دو سازند، كه بر روي زمين قابل شناسايي نبوده با اين روش بطور دقيق مشخص شده است.

شرایط تشکیل و کانی شناسی کربنات کلسیم

 آهک اولين بار توسط رومي ها در قرن اول بعد از ميلاد آماده سازي و استفاده شد اما كلسيم در سال 1808 توسط Sir Humphrey Davy انگليسي كشف شد.
پس از آن Berzelius و Pointin آمالگام (ملغمه يا آلياژ) رابه وسيله الكتروليز آهك در جيوه آماده سازي نمود .

نام كلسيم Calcium واژه لاتين Calx‌ به معناي آهك گرفته شده است. كلسيم پنجمين عنصر فلزي پوسته زمين را مي سازد و فراواني آن در پوسته 63/3% مي باشد.
كلسيم فلزي است به رنگ سفيد- نقره اي با نماد Ca ، عدد اتمي 20 ، وزن اتمي 078/40 ، وزن مخصوص 55/1 گرم بر سانتي متر مکعب ، سختي 75/1 در مقياس موس ، نرم ، نقطه جوش 1484 درجه سانتي گراد و نقطه ذوب 839 درجه سانتي گراد .
كلسيم در گروه 2 (IIA) جدول تناوبي به عنوان فلز قليايي (آلكالن) خاكيAlkali Earth Metals بوده و در دوره 4 قرار دارد . كلسيم به علت واكنش پذيري بالا، هرگز به شكل عنصري و خالص يافت نمي شود و بر اثر اکسيداسيون در هوا به رنگ سفيد متمايل به خاکستري تبديل مي شوند.

به درخواست یکی از بازدید کنندگان محترم وبلاگ

دانلود نقشه زمین شناسی تهران

دانلود نقشه زمین شناسی استان تهران

نقشه زمین شناسی شرق تهران

نقشه زمین شناسی بهمراه گسل های تهران

مطلبی در مورد:

گل‌فشانها (Mud Volcanose)

گِل‌فِشان انباشته‌اي مخروطي شكل از سنگ و گل هستند كه بوسيله گازهاي ولكانيك به سطح زمين رانده مي‌شوند همين پديده مي‌تواند بوسيله گازهاي نفتي در حال فرار صورت گيرد. گاهي نيز به توده‌هاي مخروطي گلي اطلاق شده است كه بيرونزدگي آنها حاصل پديده‌هايي غير از آنچه ذكر شده بوده و ممكن است ماحصل آبگيري لايه‌هاي رسي باشد ولي آنچه كه در اين مقوله مورد نظر ما است گل‌فشانهايي است كه از حركت انفجاري گازهاي نفتي حاصل مي‌آيند.

ادامه مطلب را ببینید....

زمين لغزش سيمره

بزرگترين گسيختگي سنگي در نيمکره شمالي زمين

منطقه مورد مطالعه بخشي از زون زاگرس چين خورده مي باشد که از لحاظ موقعيت ژئومورفولوژيکي ايران در منطقه زاگرس مياني و در جنوب استان لرستان در شهرستان پلدختر واقع شده است. بررسي هاي انجام شده در منطقه حاکي از وجود يک گسيختگي بر روي يال شمالي رشته کوه کبيره کوه مي باشد که اين رويداد توسط مورخين و دانشمندان بنام زمين لغزش سيمره نامگذاري شده است. در اين محدوده بخشي از يال شمالي تاقديس کبيره کوه متشکل از سازندهاي ايلام سروک و پابده - گورپي (مزوزئيک) به همراه بخشي از سازندهاي آسماري و شهبازان به دلايل مختلف از جمله تنش هاي آني وبزرگ مانند زلزله و حضور عوامل ناپايدار کننده ذاتي از جمله زمين شناسي و توپوگرافي در يک محدوده به عرض تقريبي 8 کيلومتر و طول 15 کيلومتر و به ضخامت 300 متر گسيخته شده و در امتداد شيب زمين با يک جابجايي حدودا 20 کيلومتري بر روي منطقه مجاور در يک پهنه وسيع استقرار يافته اند. از تبعات اين پديده نادر که از آن به عنوان بزرگترين گسيختگي سنگي در نيمکره شمالي زمين ياد مي گردد مي توان تغييرات شديد ژئومورفولوژيکي در شبکه هاي زهکشي منطقه و ايجاد درياچه هاي مصنوعي بزرگ در منطقه پلدختر و دره شهر و احتمالا نابودي تمدنهاي بشري در منطقه را نام برد.

دانلود مقاله

معرفی دو کتاب از انتشارات EAGE

Geological 3D Modelling & Fundamentals of Basin and Petroleum Systems Modeling

تعيين ويژگي هاي پتروفيزيکي مخزن با استفاده از زمين آمار

خلاصه مطالب:
     پارامتر‌های پتروفیزیکی مخزن از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. از مهم‌ترین آنها می‌‌توان به تخلخل و نفوذپذیری اشاره کرد. زمانی‌ که اطلاعات بهتری از مقادیر تخلخل و نفوذپذیری داشته باشیم، می‌‌توان تصمیمات بهتری در مورد محل حفر چاه‌ها گرفت و این امر صرفه جویی‌ قابل توجهی‌ در میزان هزینه‌ها و نیز زمان به همراه خواهد داشت.
   در این مقاله ابتدا به معرفی‌ پارامتر‌های تخلخل و نفوذپذیری پرداخته شده است و سپس عوامل موثر بر آنها و نحوه محاسبه آنها آورده شده است. لاگ‌های مورد استفاده برای تعیین تخلخل معرفی‌ شده اند و پس از آن با استفاده از لاگ‌های تخلخل مربوط به دوازده چاه در منطقه مورد بررسی‌ و روش زمین آمار (کریجینگ) نقشه تخمین تخلخل برای محدوده شامل چاه‌ها بدست آمده است. در نهایت از روش اعتبار سنجی تقاطعی به منظور بررسی‌ میزان خطای روش بهره گرفته شده است.

مطلبی در مورد تراوایی به درخواست یکی از دانشجویان عزیز

تراوايي:

   
توانايي سيال براي عبور از خلل سنگ را تراوايي گويند.دارسي (1856)  مطالعه‌اي برجريان چشمه‌هاي ناحيه دي ژان انجام داد و بدين ترتيب براي اولين بار بررسي مستندي برتراوايي صورت پذيرفت. تحقيقات دارسي بعدها توسط بوت‌ست و موسكات (1931) دنبال شده و تكميل شد. قانون دارسي در شرايطي كه يك فاز سيال در خلل و خرج وجود داشته باشد و فعل و انفعال شيميايي بين سيال و سنگ صورت نگيرد معتبر مي‌باشد. وضعيت تراوايي مخازن حاوي فازهاي نفت و گاز پيچيده‌تر مي‌باشد. متوسط تراوايي مخازن از 5 تا 500 ميلي دارسي متفاوت است.
   معادله فوق در مورد جريان سيال به صورت آرام در يك مقطع همگن كاربرد دارد. از اين لحاظ تراوايي به خاصيت عبور سيال از درون فضاهاي به هم مرتبط بدون اينكه خسارتي يا جابجايي در درون سنگ ايجاد شود گفته مي‌شود. استاندارد دارسي براي صنايع نفت عبارت است از تراوايي محيطي متخلخل معادل، 1 دارسي در شرايطي كه مايعي با غلظت 1 سانتي‌پويز تمام فضاها را پركرده، در سرعت جرياني معادل 1 سانتيمتر درثانيه در مقطعي معادل 1 سانتيمتر مربع و تحت فشار 1 اتمسفر (76 سانتيمتر جيوه) برسانتيمتر قرار گيرد.

ادامه .....

دانلود یک گزارش مفید در زمینه ترشیری در زاگرس

بنا به درخواست یکی از کاربران محترم وبلاگ

General stratigraphy of the Zagros Fold and Thrust Belt from northwest to southeast

The Zagros Mountains of Western and Southwestern Iran are a spectacular example of a young Tertiary orogenic event and of earlier obduction/subduction processes. These mountains have been formed as a result of the collision between the Arabian and Eurasian plates, and resulting orogenic uplift. This collision created numerous folds and thrusts which are now represented as large, linear anticlines. These features are important in the study of both orogenic events and petroleum aspects.

دانلود مقاله

مباني نمودارگيري (Principles of Well Logging)

سيستم‌هاي مقاومت متمركز شامل نمودارهاي لترولاگ (laterolog) و نمودارهاي القايي (induction log) است. در نمودارهاي لترولاگ جريان به صورت يك صفحه با ضخامت كم و در نمودارهاي القائي به صورت حلقه ايجاد مي‌گردد. سيستم‌هاي مقاومت متمركز براي اندازه‌گيري مقاومت لايه‌هاي نازك يا سنگ‌هاي با مقاومت بالا در چاه‌هاي حاوي سيالات با رسانايي بالا ( با گل شور حفاري) طراحي شده‌اند. بنابراين تأثير ستون گل و سازندهاي بالا و پايين اين صفحه (صفحه جريان) به حداقل مي‌رسد و يا حتي كاملاً از بين مي‌رود.

دولوميت

يکي از کاني هاي رايج سازنده سنگهاي رسوبي با ساختار شيميايي متشکل از کربنات کلسيم و منيزيم CaMg (CO3) 2 مي باشد که در سيستم رومبوئدريک متبلور شده و در سه جهت رخ کامل دارند . اکثر دولوميت ها به رنگ هاي خاکستري مايل به کرم و سفيد مايل به خاکستري يافت مي شوند ولي برخي به رنگ هاي چون سفيد ، زرد ، سبز و سياه هم ديده مي شوند .
وزن مخصوص اين ماده معدني حدود 6/2 گرم بر سانتيمترمکعب ، سختي آن 4-5/3 و داراي جلاي شيشه اي يا مرواريدي است.

مقاله ای در زمینه پلاتفرم کربناته در طی زمان کرتاسه در خلیج فارس...

Carbonate Platform Models of Arabian Cretaceous Reservoirs

دانلود مقاله

مباني نمودارگيري (Principles of Well Logging)

در طي حفاري گرفتن مغزه از سنگ‌هاي موردنظر معمولاً وقت‌گير و مستلزم مخارج زيادي است. خرده‌هاي سنگي به دست آمده از حفاري نيز به دليل كوچك‌بودن، مخلوط بودن با هم و شستگي به وسيله سيال حفاري، اغلب در تفسير مورد اطمينان نيستند. به اين دليل اطلاعات كمي از خواص فيزيكي اوليه سازندهايي كه از آن مشتق شده‌اند، در اختيار قرار مي‌دهند. نمودارهاي ژئوفيزيكي كمك بزرگي براي حل اين مشكل و كسب اطلاعات بيشتر از فواصل حفاري شده مي‌باشد. از اهداف مهم نمودارگيري (Well Logging) تهيه يك سري اطلاعات درجا از مخزن است. پارامترهاي مهم قابل دستيابي از اطلاعات نمودار عبارتند از: تخلخل، نسبت اشباع‌ آب و نفت، ضخامت زون توليد (net pay thickness)، ليتولوژي و تراوايي.ابزار نمودارگيري، سوند (sonde) ناميده مي‌شود كه در واقع، محفظه استوانه‌اي فلزي است كه توسط يك كابل غلاف‌دار به درون چاه فرستاده مي‌شود.

سی امین گردهمایی علوم زمین در تاريخ هاى 1 تا  3 اسفند ماه 1390

سى‌امين گردهمايى علوم زمين در اسفند ماه با حضور دانشمندان، فرهيختگان و دانشجويان علوم زمين برگزار خواهد شد. همزمانى برگزارى سى‌امين گردهمايى با پنجامين سالگرد بينانگذارى سازمان زمين‌شناسى و اکتشافات معدنى کشور ، گردهمايى سى‌امين به شکل ويژه‌اى برگزار خواهد شد. دکتر جليل قلمقاش دبير علمى سى امين گردهمايى علوم زمين با اعلام اين مطلب يادآور شد افزون بر برگزارى متمرکز برنامه هاى ويژه علمى و تخصصى گردهمايى در روزهاى اول تا سوم اسفند ماه، بيش از 20 همايش تخصصى و فوق‌تخصصى زمين‌شناسى در شش ماه آينده خبر داد. گردهمايى سال جارى در سه بخش سخنرانى‌هاى ويژه، سخنرانى هاى تخصصى و پوستر برگزار خواد شد. قلمقاش افزود در گردهمايى سال جارى شيوه ارائه نتايج تحقيقات (سخنرانى-پوستر) توسط ارائه دهندگان ارائه خواهد شد.

منابع نامعمول استخراج گاز

شن های گاز دار- گاز سنگواره ها-متان از بسترهای زغال سنگی

ميزان ذخاير گاز در آمريكاي شمالي آن قدر هست كه تا سال ها بتوان از آن استفاده كرد. اما همه منابع اين گازها داراي فشار جريان كم و تراوايي ناچيز و نامعمول است. در سال 1998ميانگين بهاي گاز سرچاهي در ايالات متحده به 96/1 دلار در هر ميليون فوت مكعب رسيد، اما از آن هنگام تاكنون مدت زيادي گذشته است و ديگر كسي به گاز دو دلاري نمي انديشد. در پانزده سال آينده، كمترين قيمتي كه اين صنعت براي مصرف پيش بيني مي كند سه دلار در هر ميليون فوت مكعب است. اين قيمت ممكن است به شش دلار نيز برسد.در پاسخ به اين پرسش كه آيا صنعت گاز توان مقابله با رشد تقاضا را خواهد داشت؟ مي توان گفت كه تنها در سايه تلاشي پايدار و توانمند، آمريكاي شمالي مي تواند ذخاير گاز قابل قبولي بيابد. سناريوي بالا به هر عقل سليمي خطور مي كند. تنها هشدارهايي كه بايد در نظر داشته باشيم اين است كه قاعده بازار، برنياوردن انتظارهاي همگاني است.

فشارهای تحت الارضی چاه و کنترل آن ها

((قسمت دوم))

چاههاي نفت در طبقات رسوبي پوسته زمين حفاري مي‌شوند و از طرف اين طبقات فشار بر چاه اعمال مي‌شود.

...طراحي لوله‌هاي جداري
يكي از روشهاي مقابله با فشارهاي تحت‌الارضي پوشاندن ديوارهاي چاه با لوله‌هاي جداري است. در طول عمليات حفاري راندن لوله‌هاي جداري بعلل ديگري نز لازم ميشود. استفاده از لوله‌هاي جداري بستگي به مشخصات، ويژگيها، عمق، منطقه و توليد پيش‌بيني شده چاه دارد. لوله جداري در حل خود با پمپ كردن دوغاب، سيمانكاري ميشود وظايف عمومي لوله جداري بقرار زير است:
   1- ايجاد مسيري ثابت با قطر مشخص و دقيق كه اجازه ميدهد از طريق آن عمليات بعدي حفاري، تكميل و بهره‌بردار چاه امكان يابد.

 - طبقات زمين پوشانده و از هم مجزا ميشوند و در نتيجه ارتباط بين آنها قطع ميشود و اجازه ميدهد از يك لايه مشخص توليد شود.