ویژگیهای سنگ مخزن

سنگ مخزن
   هرسنگي كه داراي خلل متصل به هم باشد مي‌توان آن را سنگ مخزن محسوب كرد. سنگهاي مخزن به طور عمده مشتمل برسنگهاي رسوبي دگرگوني نشده مانند سنگ آهك، دولوميت و ماسه‌سنگ مي‌باشد. شيل، اسليت، و سنگهاي آذرين در شرايط بسيار نادر به صورت سنگ مخزن عمل كرده‌اند. سنگ مخزن ممكن است محدود به مخزن باشد و يا اينكه به مراتب فراتر از مخزن توسعه يابد.
  

تقسيم‌بندي سنگهاي مخزني
   از آنجايي كه اغلب سنگهاي مخزن از نوع رسوبي بوده و به اين دليل تقسيم‌بندي‌هاي توصيفي و ژنتيكي سنگهاي رسوبي در مورد سنگهاي مخزن نيز به كار برده مي‌شود. به لحاظ اين كه خصوصيات، مشخصات، تقسيم‌بندي و نامگذاري سنگهاي رسوبي در سنگ‌شناسي رسوبي مفصلاً بحث مي‌شود. به اين دليل از توضيح مجدد خودداري مي‌شود. فقط جهت يادآوري اضافه مي‌شود كه سنگهاي مخزن مفيد بايستي داراي خلل به هم پيوسته بوده تا ذخيره ورودي را بتواند در خود نگهداري كند. به اين دليل سنگ مخزن از نوع ماسه‌سنگي لازم است مچور تا كاملاً‌ مچور بوده، مشروط براينكه، پديده سيمان‌شدگي به طور كامل عمل نكرده باشد. به طور طبيعي ماسه‌سنگهاي گري‌واكي و يا ليتارنيت از جمله سنگهاي مخزن مفيد محسوب نمي‌شوند.
   خلل و معابر سنگهاي آهكي يا مؤثر از محيط رسوبي بوده و يا اينكه ناشي از تحولات ثانويه به خصوص انحلال و شكستگي مي‌باشد. به اين دليل سنگهاي آهكي دانه‌اي (گرينستون و پكستون و يا ماداستون) و يا اسپاريتها (اواوسپارايت و بيوسپارايت) كه بالاخص در محيط بين موجي (پرانرژي) و در ناحيه مرجاني و تپه‌هاي دريايي تشكيل شده‌اند، از جمله سنگهاي مخزن بسيار مفيد محسوب مي‌شود. در ضمن سنگهاي آهكي دانه‌ريز كه بعد از آن شكسته شده‌اند همانند سازند آسماري نيز مكاني بسيار مناسب جهت تجمع و ذخيره‌سازي هيدروكربور محسوب مي‌شود.

نامگذاري سنگهاي مخزن:
   سنگهاي مخزن برمبناي مختلفي نامگذاري مي‌شود. به طوركلي به هرسنگ مخزن به اصطلاح پي گفته مي‌شود. به فرض، آسماري‌پي كه نشانگر مخزن آسماري است. گاهي نام مخزن از نام سازندي كه در آن نفت ذخيره شده اخذ مي‌شود. مانند مخزن بنگستان كه نام آن از گروه بنگستان ناشي شده است. در بعضي مواقع نام مخزن به ناحيه و يا موقعيت جغرافيايي مخزن نسبت داده شده، مانند مخزن گچساران و يا مخازن نفتي خاورميانه.

تشخيص سنگ مخزن از نمودارها:
   نمودارنگاري عبارت است از ثبت اطلاعات به دست آمده از حفر چاه، اين اطلاعات ممكن است :
   - از طريق خرده‌سنگها و مغزه‌هاي حاصل از حفاري بوده و در سطح زمين قابل رؤيت باشد.
   - از نحوه عملكرد دستگاه حفاري و گل حفاري به دست آيد.
   - و با استفاده از دستگاههاي مخصوص كه درون چاه فرستاده مي‌شود حاصل آيد.